Chó Alaska thuần chủng là một trong những giống chó kéo xe nổi tiếng với sức mạnh, sự trung thành và vẻ ngoài hoang dã ấn tượng. Được thuần hóa từ hàng nghìn năm trước bởi bộ tộc Mahlemut ở Bắc Cực, giống chó này ngày càng được ưa chuộng tại Việt Nam không chỉ vì khả năng làm bạn đồng hành mà còn vì bản năng lao động và tình cảm sâu sắc với con người. Bài viết này cung cấp cái nhìn toàn diện về chó Alaska thuần chủng, từ đặc điểm hình thái, tính cách, chế độ chăm sóc đến những lưu ý quan trọng khi nuôi và huấn luyện.
Tổng quan về chó Alaska thuần chủng
Chó Alaska, hay còn gọi là Alaskan Malamute, là giống chó kéo xe có nguồn gốc từ vùng Bắc Cực, được bộ tộc Mahlemut (một nhánh của người Inuit) thuần hóa để vận chuyển hàng hóa trên những chặng đường tuyết dài. Khác với Husky Siberian – cũng là chó kéo xe nhưng chuyên về tốc độ, Alaska được chọn lọc để kéo vật nặng trong điều kiện khắc nghiệt. Chúng sở hữu sức bền vượt trội, cơ bắp phát triển và bộ lông hai lớp giúp chống chọi với thời tiết dưới 0°C.
Tại Việt Nam, dù khí hậu nhiệt đới không lý tưởng cho giống chó xứ lạnh, Alaska vẫn được nhiều gia đình lựa chọn làm thú cưng nhờ tính cách hiền hòa, thân thiện và trung thành tuyệt đối. Tuy nhiên, việc nuôi chó Alaska thuần chủng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về dinh dưỡng, vận động và chăm sóc lông, đặc biệt là trong mùa hè nóng ẩm.
Đặc điểm hình thái của chó Alaska thuần chủng
Kích thước và thể chất
Chó Alaska thuần chủng có thân hình vạm vỡ, cân đối giữa chiều cao, cân nặng và cơ bắp. Theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Chó Hoa Kỳ (AKC), chó trưởng thành có:
- Con đực: Cao 63,5cm, nặng 38–55kg
- Con cái: Cao 58,4cm, nặng 35–45kg
Một số cá thể Alaska khổng lồ (Giant Alaska) có thể đạt chiều cao tới 90cm và cân nặng lên đến 80kg. Những con này thường có nguồn gen lai tạo đặc biệt, được đánh giá cao trong các hoạt động kéo vật nặng.
Bộ lông đặc trưng
Bộ lông hai lớp là đặc điểm sinh học then chốt giúp Alaska thích nghi với môi trường băng tuyết:
- Lớp ngoài (guard coat): Dày, thô, dài vừa phải, có khả năng chống nước và tuyết.
- Lớp lót (undercoat): Mịn, dày, giữ nhiệt hiệu quả.
Màu lông phổ biến nhất là đen – trắng, xám – trắng và nâu đỏ – trắng. Dù màu lông thế nào, bốn chân, mõm và phần ngực luôn có màu trắng – đây là dấu hiệu nhận biết quan trọng của chó Alaska thuần chủng.
Đầu, mặt và các bộ phận khác
- Đầu: Rộng, mạnh mẽ, với hộp sọ lớn.
- Tai: Hình tam giác, dựng đứng khi cảnh giác.
- Mắt: Hình hạt hạnh, màu nâu hạt dẻ, nhìn xiên chéo giúp tầm quan sát rộng.
- Mũi và mõm: Cân đối, không dài nhọn, răng lớn và đều.
- Đuôi: Cong lên lưng, phủ lông dày, giúp giữ ấm khi nằm ngủ trong tuyết.
Tính cách và hành vi của chó Alaska
Tính xã hội cao
Khác với vẻ ngoài hoang dã, chó Alaska thuần chủng có tính cách hiền hòa, thân thiện và hòa đồng. Chúng thích tương tác với con người, đặc biệt là trẻ em, và hiếm khi thể hiện hành vi hung hăng với các vật nuôi khác. Alaska không phải là chó canh gác, nhưng lại là người bạn trung thành, luôn muốn ở gần chủ nhân.
Thông minh và ham học hỏi
Alaska là giống chó thông minh, có khả năng học lệnh nhanh và ghi nhớ đường đi. Nhiều trường hợp chó Alaska đã tự tìm đường về nhà sau khi đi lạc hàng chục kilômét. Tuy nhiên, chúng cũng có bản năng độc lập cao, đôi khi tỏ ra cứng đầu nếu không được huấn luyện đúng cách từ nhỏ.
Nhu cầu vận động lớn
Là chó kéo xe, Alaska cần vận động mạnh hàng ngày. Nếu bị nhốt lâu trong nhà, chúng có xu hướng đào bới, cắn xé đồ đạc do năng lượng dồi dào không được giải phóng. Các hoạt động phù hợp bao gồm: đi bộ đường dài, chạy theo xe đạp, kéo lốp xe hoặc chơi bóng.
Các dòng chó Alaska phổ biến
Chó Alaska tiêu chuẩn
Đây là dòng được nuôi phổ biến nhất tại Việt Nam. Chúng có kích thước vừa phải, dễ chăm sóc hơn so với dòng khổng lồ:
- Con đực: 35–45kg
- Con cái: 30–40kg
Phù hợp với gia đình có sân rộng, yêu thích dắt chó đi dạo và tham gia các hoạt động ngoài trời.
Chó Alaska khổng lồ (Giant Alaska)
Là dạng lai tạo đặc biệt, có kích thước vượt trội so với chuẩn. Một số cá thể đạt chiều cao trên 73cm (theo AKC) và trọng lượng lên đến 80kg. Chúng thường đóng vai trò đầu đàn trong bầy, có sức kéo khỏe và bền bỉ. Do nguồn cung khan hiếm, giá chó Alaska khổng lồ thường cao hơn 2–3 lần so với chó tiêu chuẩn.
Cách nhận biết chó Alaska thuần chủng
1. Màu mắt
Tất cả chó Alaska thuần chủng đều có mắt màu nâu hạt dẻ. Trường hợp chó có lông màu nâu đỏ thì mắt có thể là nâu sẫm. Mắt xanh, hổ phách hoặc hai màu là dấu hiệu của lai tạp (thường với Husky).
2. Màu lông và các điểm trắng đặc trưng
- Bốn chân trắng
- Mõm trắng
- Ngực trắng
- Đuôi cong lên lưng, phủ lông dày
3. Hình dạng tai và đầu
- Tai tam giác, dựng đứng
- Đầu rộng, mặt bành, trán gãy nhẹ tại sống mũi
- Mõm to, thon nhẹ về phía mũi
4. Giấy tờ chứng minh nguồn gốc
Khi mua chó, yêu cầu người bán cung cấp:
- Sổ theo dõi tiêm chủng, khám bệnh
- Giấy chứng nhận nguồn gốc (pedigree)
- Hợp đồng mua bán rõ ràng
- Chính sách bảo hành (nếu có)
Chó phải trên 50 ngày tuổi và đã tiêm ít nhất 1 mũi vắc xin phòng bệnh Care, Parvo, Dại.
Chế độ chăm sóc chó Alaska thuần chủng
Không gian sống
Alaska cần không gian rộng rãi, thoáng mát. Tại Việt Nam, mùa hè nóng ẩm có thể gây stress nhiệt cho chó. Nên:
- Cho chó ở nơi có điều hòa hoặc quạt
- Tránh để chó dưới ánh nắng trực tiếp
- Cung cấp nước uống sạch, thay thường xuyên
Dinh dưỡng
Hệ tiêu hóa của Alaska tương đối nhạy cảm. Một chế độ ăn cân đối cần đảm bảo:
- Đạm động vật (thịt bò, gà, cá): 40–50% khẩu phần
- Protein thực vật, ngũ cốc: 20–30%
- Canxi, phốt pho: Hỗ trợ xương và răng
- Vitamin A, D, E, B12: Tăng cường miễn dịch, duy trì lông khỏe
Tần suất ăn:
- Puppy (2–6 tháng): 3–4 bữa/ngày
- Trưởng thành (trên 1 tuổi): 2 bữa/ngày
Tránh cho chó ăn thức ăn thừa, xương gà, chocolate, nho, hành tây – những thực phẩm độc hại với chó.
Chăm sóc lông
Alaska rụng lông 2 lần/năm (mùa xuân và mùa thu). Trong giai đoạn này, cần:
- Chải lông hàng ngày bằng lược sắt để loại bỏ lông rụng
- Tắm 1–2 lần/tháng bằng sữa tắm dịu nhẹ
- Kiểm tra ve, bọ chét thường xuyên
Mùa hè, có thể cắt tỉa lông ngắn nhưng không cạo trọc để bảo vệ da khỏi tia UV.
Huấn luyện chó Alaska hiệu quả
Hiểu tính cách trước khi huấn luyện
Alaska có bản năng độc lập cao, không dễ dàng服從 như các giống chó săn hoặc chó nghiệp vụ. Vì vậy, huấn luyện cần:
- Kiên nhẫn, nhất quán
- Kỷ luật rõ ràng nhưng không bạo lực
- Phần thưởng kịp thời (thức ăn, vuốt ve, đồ chơi)
Các bài tập vận động
- Chó nhỏ: Chạy theo xe đạp, đuổi bóng, leo dốc nhẹ
- Chó trưởng thành: Kéo lốp xe, kéo tạ, chạy đường dài 5–10km
Mỗi buổi tập nên kéo dài 45–60 phút, tốt nhất vào buổi sáng khi thời tiết mát mẻ.
Huấn luyện vâng lời
Các lệnh cơ bản cần dạy: “ngồi”, “chờ”, “đến”, “đứng”, “đi bên”, “không được cắn”. Nên bắt đầu từ 8 tuần tuổi, mỗi buổi 15–20 phút, lặp lại hàng ngày.
Những thách thức khi nuôi chó Alaska tại Việt Nam
Khí hậu nóng ẩm
Việt Nam có khí hậu nhiệt đới, khác xa với môi trường Bắc Cực mà Alaska vốn thích nghi. Để giảm stress nhiệt:
- Không dắt chó đi dạo giữa trưa (11h–15h)
- Cho uống nhiều nước
- Theo dõi dấu hiệu say nắng: thở nhanh, lưỡi tím, nôn mửa
Chi phí chăm sóc cao
Chó Alaska thuần chủng có chi phí ban đầu và vận hành cao:
- Giá mua: 15–40 triệu đồng (tùy dòng, nguồn gốc)
- Vắc xin, tẩy giun: 1–2 triệu/năm
- Thức ăn cao cấp: 3–5 triệu/năm
- Chăm sóc lông, khám bệnh: 2–3 triệu/năm
Nhu cầu vận động
Nếu sống trong căn hộ, cần dắt chó đi dạo 2 lần/ngày, mỗi lần 1–2 giờ. Nếu không, chó dễ bị béo phì, trầm cảm, hành vi phá phách.
Bảo tồn và nhân giống có trách nhiệm
Việc mua bán chó Alaska thuần chủng cần được thực hiện một cách có trách nhiệm. Hiện nay, nhiều cá thể bị lai tạp, bán với giá cao nhưng không đúng chuẩn. Người mua nên:
- Chọn trại giống uy tín, có giấy phép
- Yêu cầu xem bố mẹ, hồ sơ tiêm chủng
- Hỏi về chính sách hỗ trợ sau mua
Các trại giống tốt thường không bán chó dưới 50 ngày tuổi, có chính sách bảo hành 7–15 ngày, và hướng dẫn chăm sóc chi tiết.
Nơi có thể tìm hiểu và quan sát chó Alaska
Tại Hanoi Zoo, du khách có thể tìm hiểu về các giống chó bản địa và quốc tế thông qua các chương trình giáo dục động vật. Mặc dù không nuôi Alaska do điều kiện khí hậu, vườn thú thường tổ chức các buổi triển lãm về chó kéo xe Bắc Cực, giúp người tham quan hiểu rõ hơn về Alaskan Malamute, Siberian Husky và Samoyed – ba giống chó kéo xe tiêu biểu của vùng cực.
Bên cạnh đó, một số câu lạc bộ nuôi chó kéo xe tại Hà Nội và TP.HCM cũng thường xuyên tổ chức sự kiện chó kéo lốp, thi chạy endurance, nơi người yêu chó có thể gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và chiêm ngưỡng những chú Alaska thuần chủng khỏe mạnh.
Câu hỏi thường gặp về chó Alaska thuần chủng
1. Chó Alaska có phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ không?
Có. Alaska rất thân thiện với trẻ em, thích chơi đùa và bảo vệ trẻ. Tuy nhiên, cần dạy trẻ cách tiếp xúc an toàn với chó.
2. Chó Alaska có rụng lông nhiều không?
Có. Chúng rụng lông 2 lần/năm. Việc chải lông hàng ngày là cần thiết để kiểm soát tình trạng rụng.
3. Nuôi chó Alaska tốn bao nhiêu tiền mỗi năm?
Từ 6–10 triệu đồng/năm, tùy vào chế độ ăn, chăm sóc và khám bệnh.
4. Chó Alaska có dễ huấn luyện không?
Chúng thông minh nhưng độc lập. Huấn luyện cần kiên nhẫn, nhất quán và sử dụng phương pháp tích cực.
5. Làm sao để phân biệt Alaska và Husky?
- Alaska: To lớn, lông dày, đuôi cong lên, mắt nâu, kéo vật nặng
- Husky: Nhỏ con hơn, mắt có thể xanh/hổ phách, đuôi thõng, chạy nhanh
Kết luận
Chó Alaska thuần chủng là giống chó tuyệt vời với sức mạnh, trung thành và tình cảm sâu sắc. Tuy nhiên, nuôi một chú Alaska không đơn giản chỉ là cho ăn và vuốt ve. Đó là cam kết lâu dài về thời gian, chi phí và trách nhiệm chăm sóc. Hiểu rõ đặc điểm, nhu cầu và thách thức sẽ giúp chủ nhân tạo môi trường sống tốt nhất cho chú chó của mình.
Nếu bạn đang tìm kiếm một người bạn bốn chân trung thành, mạnh mẽ và đầy tình cảm, chó Alaska thuần chủng là lựa chọn đáng cân nhắc. Hãy tìm hiểu kỹ, chọn nguồn mua uy tín và chuẩn bị không gian sống phù hợp. Khám phá thêm nhiều kiến thức về thế giới động vật tại Hanoi Zoo.
Có thể bạn quan tâm: Bán Chuồng Chó Sơn Tĩnh Điện: Hướng Dẫn Chọn Mua Chuồng Chất Lượng, Bền Đẹp
Có thể bạn quan tâm: Bàn Chân Chó Có Mấy Ngón? Cấu Tạo, Chức Năng Và Cách Chăm Sóc Khoa Học
Có thể bạn quan tâm: Bà Bầu Bị Chó Con Cắn Có Sao Không? Những Điều Cần Biết Để Đảm Bảo An Toàn
Có thể bạn quan tâm: Biện Pháp Tránh Thai Cho Chó: Hướng Dẫn Đầy Đủ Từ Chuyên Gia
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 28, 2025 by Thanh Thảo
