Việc lựa chọn nên mua giống chó nào là một quyết định quan trọng, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về lối sống, không gian sống, ngân sách và khả năng chăm sóc. Mỗi giống chó mang những đặc điểm hình thái, tính cách và nhu cầu chăm sóc khác nhau, vì vậy việc hiểu rõ bản chất của từng loài sẽ giúp bạn tìm được người bạn đồng hành lý tưởng, tạo nên mối quan hệ bền chặt và hạnh phúc lâu dài.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Nuôi Chó Pug Sinh Sản An Toàn Và Hiệu Quả
Tổng quan về các giống chó phổ biến và phù hợp với người nuôi tại Việt Nam
Trước khi đi vào chi tiết, cần hiểu rằng không có giống chó nào là “tốt nhất” một cách tuyệt đối — chỉ có giống chó “phù hợp nhất” với hoàn cảnh cụ thể của từng chủ nuôi. Dưới đây là phân tích chuyên sâu về các nhóm giống chó được ưa chuộng tại Việt Nam, dựa trên đặc điểm sinh học, hành vi học và nhu cầu chăm sóc.
Nhóm chó nhỏ, thích hợp sống trong căn hộ
Chó Bắc Kinh và Bắc Kinh lai Nhật
Chó Bắc Kinh là giống chó có nguồn gốc lâu đời từ Trung Quốc, được lai tạo nhiều tại Việt Nam do giá thành phải chăng và ngoại hình dễ thương. Chiều cao trung bình từ 20–25cm, cân nặng 2–5kg, chúng sở hữu bộ lông dài, khuôn mặt tẹt đặc trưng và ánh mắt trìu mến.
Về tính cách, Bắc Kinh rất trung thành, tình cảm và thích được ôm ấp. Chúng phù hợp với người sống một mình, gia đình nhỏ hoặc căn hộ chung cư. Tuy nhiên, do cấu trúc mặt tẹt, chúng dễ gặp vấn đề về hô hấp và mắt, đặc biệt nếu không được vệ sinh lông mặt thường xuyên.
Bắc Kinh lai Nhật thường có vóc dáng thanh thoát hơn, lông ngắn hơn và sức khỏe tốt hơn do đa dạng基因. Đây là lựa chọn lý tưởng nếu bạn muốn một chú chó nhỏ, hiền lành mà không phải bỏ quá nhiều thời gian chăm sóc lông.
Chó Chihuahua (và các dòng lai)
Là giống chó nhỏ nhất thế giới, Chihuahua có nguồn gốc từ Mexico, chiều cao dưới 20cm, cân nặng khoảng 1.5–3kg. Chúng có hai dạng lông: ngắn và dài, màu sắc đa dạng.
Tính cách của Chihuahua rất mạnh mẽ so với kích thước. Chúng trung thành tuyệt đối với chủ, nhưng có thể e dè với người lạ nếu không được xã hội hóa tốt. Chúng cần được bảo vệ khỏi thời tiết lạnh và các va chạm mạnh.
Do kích thước nhỏ, Chihuahua không cần nhiều không gian vận động, nhưng lại cần nhiều tương tác xã hội. Chúng không phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ hiếu động.
Chó Pug và các dòng lai
Pug là giống chó mặt tẹt được yêu thích vì vẻ ngoài hài hước và tính cách vui vẻ. Tuy nhiên, do di truyền, Pug dễ gặp các vấn đề về hô hấp, da và mắt. Các dòng Pug lai (thường lai với chó ta hoặc các giống nhỏ khác) thường khỏe mạnh hơn, ít gặp bệnh di truyền hơn.
Nhóm chó thông minh, dễ huấn luyện
Chó Poodle và Poodle lai
Poodle nổi tiếng với trí thông minh vượt trội, đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng các giống chó thông minh nhất thế giới (theo Stanley Coren, The Intelligence of Dogs, 1994). Chúng có ba kích cỡ: Standard, Miniature và Toy.
Poodle có bộ lông xoăn, không rụng nhiều — lý tưởng cho người dị ứng. Tuy nhiên, lông của chúng cần được cắt tỉa định kỳ 4–6 tuần một lần.
Poodle lai (thường lai với Phốc Sóc, Chihuahua, hoặc chó ta) vẫn thừa hưởng trí thông minh và tính cách thân thiện, nhưng có thể ít đòi hỏi chăm sóc hơn. Chúng rất dễ huấn luyện, thích chơi đùa và gắn bó sâu sắc với chủ.
Chó Shih Tzu và Shih Tzu lai
Có nguồn gốc từ Tây Tạng và Trung Quốc, Shih Tzu được gọi là “chú sư tử nhỏ”. Chúng có bộ lông dài, dày và khuôn mặt đáng yêu.
Shih Tzu rất thân thiện, kiên nhẫn và phù hợp với mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, việc chăm sóc lông đòi hỏi thời gian — cần chải lông hàng ngày và cắt tỉa định kỳ.
Shih Tzu lai thường có lông ngắn hơn, dễ chăm sóc hơn nhưng vẫn giữ được tính cách dễ gần và vẻ ngoài đáng yêu.
Có thể bạn quan tâm: Nên Mua Chó Poodle Màu Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Chọn Màu Lông Phù Hợp
Nhóm chó năng động, cần nhiều vận động
Chó Lạp Xưởng (Dachshund)
Có nguồn gốc từ Đức, Lạp Xưởng được lai tạo để săn lửng — chúng có thân hình dài, chân ngắn nhưng rất nhanh nhẹn và can đảm.
Tính cách của Lạp Xưởng rất tò mò, dũng cảm và đôi khi bướng bỉnh. Chúng thích đào bới, khám phá và cần được dắt đi dạo hàng ngày.
Do cấu trúc cột sống dài, Lạp Xưởng dễ mắc bệnh đĩa đệm (IVDD). Chủ nuôi cần tránh để chó nhảy từ độ cao hoặc chạy lên xuống cầu thang nhiều lần.
Chó Cocker Spaniel và Cocker lai
Cocker Spaniel là giống săn nhỏ, nổi tiếng với đôi tai dài cụp và ánh mắt trìu mến. Chúng rất năng động, thông minh và tình cảm.
Cocker cần vận động nhiều và thích các hoạt động ngoài trời. Chúng phù hợp với gia đình yêu thích dã ngoại, đi bộ hoặc chơi bóng.
Cocker lai thường có sức khỏe tốt hơn, ít gặp các bệnh về tai và mắt hơn so với thuần chủng, nhưng vẫn giữ được vẻ ngoài đáng yêu và tính cách hòa đồng.
Chó Phốc Sóc (Pomeranian) và các dòng lai
Phốc Sóc có nguồn gốc từ vùng Baltic, được yêu thích vì bộ lông bồng bềnh và khuôn mặt cáo tinh nghịch. Chúng nhỏ nhắn nhưng rất năng động, tò mò và can đảm.
Phốc Sóc cần được chải lông thường xuyên, đặc biệt trong mùa thay lông. Chúng thích được chú ý và có thể sủa nhiều nếu không được huấn luyện sớm.
Phốc Sóc lai thường có lông ngắn hơn, dễ chăm sóc hơn nhưng vẫn giữ được tính cách hoạt bát và sự gắn bó với chủ.
Nhóm chó trung thành, bảo vệ
Chó ta (chó Việt Nam) và các dòng lai
Chó ta là giống chó bản địa của Việt Nam, có sức đề kháng tốt, thông minh và rất trung thành. Chúng có nhiều kiểu hình: lông ngắn, lông dài, màu vàng, đen, trắng, hoặc đa sắc.
Chó ta rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới, ít bệnh tật và có bản năng canh gác. Chúng cần ít chăm sóc hơn các giống ngoại, nhưng vẫn cần được huấn luyện để có hành vi tốt.
Các dòng lai giữa chó ta và các giống ngoại (như Poodle, Phốc Sóc, Chihuahua) thường kết hợp được ưu điểm của cả hai: ngoại hình dễ thương, sức khỏe tốt và tính cách thân thiện.
Các yếu tố quyết định nên mua giống chó nào
Không gian sống và mức độ vận động
Nếu bạn sống trong căn hộ nhỏ, các giống chó nhỏ, ít vận động như Bắc Kinh, Chihuahua, Pug, Shih Tzu hoặc các dòng lai sẽ phù hợp hơn. Những giống này cần ít không gian để chạy nhảy, nhưng vẫn cần được dắt đi dạo nhẹ nhàng hàng ngày.
Có thể bạn quan tâm: Nuôi Chó Ở Thành Phố: Hướng Dẫn Toàn Diện Từ Chuyên Gia
Ngược lại, nếu bạn có nhà rộng, sân vườn hoặc sống gần công viên, các giống năng động như Lạp Xưởng, Cocker, Phốc Sóc hoặc chó ta sẽ phát triển tốt hơn. Chúng cần được vận động ít nhất 1 giờ mỗi ngày để tránh buồn chán và các hành vi phá phách.
Thời gian dành cho chó
Một số giống chó cần nhiều tương tác như Poodle, Phốc Sóc, Cocker — chúng có thể trở nên buồn chán, lo lắng hoặc phá phách nếu bị bỏ một mình quá lâu.
Các giống độc lập hơn như Bắc Kinh, Shih Tzu, một số dòng chó ta có thể chịu được việc ở nhà một mình trong thời gian ngắn, nhưng vẫn cần được chăm sóc và tương tác hàng ngày.
Chi phí chăm sóc lâu dài
Giá mua ban đầu chỉ chiếm khoảng 10–20% tổng chi phí nuôi chó trong suốt đời. Các chi phí chính bao gồm:
- Thức ăn: 300.000–1.000.000 đồng/tháng, tùy giống và kích cỡ
- Tiêm phòng, tẩy giun định kỳ: khoảng 500.000–1.000.000 đồng/năm
- Chăm sóc lông, cắt tỉa: 200.000–500.000 đồng/lần, tùy giống
- Khám bệnh, thuốc men: chi phí phát sinh, có thể từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng mỗi năm
Các giống có lông dài, mặt tẹt (Pug, Shih Tzu, Bắc Kinh) thường có chi phí chăm sóc cao hơn do dễ gặp vấn đề sức khỏe.
Tính cách và sự hòa hợp với gia đình
Nếu bạn có trẻ nhỏ, hãy ưu tiên các giống kiên nhẫn, thân thiện như Cocker, một số dòng chó ta, hoặc Poodle lai. Tránh các giống quá nhỏ, dễ bị thương (Chihuahua, Phốc Sóc) nếu trẻ chưa biết cách chơi nhẹ nhàng.
Nếu bạn sống một mình, các giống gắn bó sâu sắc như Chihuahua, Poodle, Bắc Kinh sẽ là người bạn tuyệt vời.
Nếu bạn cần chó canh gác, chó ta hoặc các dòng lai có bản năng bảo vệ sẽ phù hợp hơn.
Hướng dẫn mua chó an toàn và nhân đạo
Ưu tiên nhận nuôi thay vì mua
Theo Tổ chức Bảo vệ Động vật Châu Á (SPCA), hàng năm có hàng nghìn chó bị bỏ rơi tại Việt Nam. Nhận nuôi từ các trung tâm cứu trợ không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn mang lại cơ hội thứ hai cho những chú chó đáng thương.
Chi phí nhận nuôi thường bao gồm: tiêm phòng, tẩy giun, kiểm tra sức khỏe — dao động từ 200.000–500.000 đồng, thấp hơn nhiều so với mua chó thuần chủng.
Kiểm tra sức khỏe kỹ lưỡng
Dù mua ở đâu, hãy luôn kiểm tra các dấu hiệu sức khỏe:
- Mắt: trong, không ghèn, không đỏ
- Mũi: ẩm, không chảy nước
- Tai: sạch, không mùi hôi
- Lông: mượt, không rụng nhiều, không ve rận
- Phân: thành khuôn, không lỏng, không lẫn máu
- Hoạt động: lanh lợi, vui vẻ, không ủ rũ
Yêu cầu xem sổ tiêm phòng và tẩy giun. Chó con ít nhất phải được tẩy giun một lần và tiêm vắc-xin phòng bệnh Care, Parvo, và dại.
Tránh mua chó online không rõ nguồn gốc
Có thể bạn quan tâm: Nuôi Chó Trong Nhà Nhỏ: Top Giống Phù Hợp, Cách Chăm Sóc Và Lưu Ý Quan Trọng
Mua chó qua mạng xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro: chó bệnh, không tiêm phòng, bị vận chuyển xa gây stress. Hãy đến trực tiếp để xem chó, kiểm tra sức khỏe và tìm hiểu về điều kiện nuôi dưỡng.
Chế độ chăm sóc toàn diện cho chó
Dinh dưỡng khoa học
- Chó con: cần thức ăn giàu protein, cho ăn 3–4 bữa/ngày
- Chó trưởng thành: 2 bữa/ngày, điều chỉnh lượng thức ăn theo mức độ hoạt động
- Tránh thức ăn người: sô cô la, hành, tỏi, nho, bơ, xương nấu chín có thể gây ngộ độc
Vệ sinh và chăm sóc lông
- Tắm: 1–2 lần/tháng, tùy giống và mức độ bẩn
- Chải lông: hàng ngày (lông dài) hoặc vài lần/tuần (lông ngắn)
- Vệ sinh tai, mắt, răng: định kỳ để tránh nhiễm trùng
- Cắt móng: khi móng quá dài, tránh gây khó khăn khi đi lại
Huấn luyện và xã hội hóa
- Huấn luyện cơ bản: ngồi, đứng, nằm, đến đây, đi vệ sinh đúng chỗ
- Xã hội hóa: cho chó tiếp xúc với người, chó khác, các môi trường từ sớm
- Sử dụng phương pháp tích cực: thưởng khi làm đúng, tránh đánh mắng
Câu hỏi thường gặp khi chọn giống chó
1. Có nên mua chó lai không?
Có. Chó lai thường có sức khỏe tốt hơn do ưu thế lai (heterosis), ít mắc bệnh di truyền hơn chó thuần chủng. Chúng cũng rất thông minh, tình cảm và có ngoại hình độc đáo.
2. Làm thế nào để biết chó con khỏe mạnh?
Chó con khỏe mạnh sẽ lanh lợi, vui vẻ, mắt sáng, mũi ẩm, tai sạch, lông mượt, không tiêu chảy hoặc ho hắt hơi. Khi bế lên, chó con cảm thấy săn chắc, không quá gầy hoặc quá ốm yếu.
3. Chi phí nuôi chó hàng tháng là bao nhiêu?
Trung bình từ 300.000–1.000.000 đồng/tháng, bao gồm thức ăn, vệ sinh cơ bản, đồ chơi. Các chi phí phát sinh như khám bệnh, thuốc men, spa có thể làm tăng đáng kể.
4. Nên mua chó ở đâu để đảm bảo uy tín?
- Trung tâm cứu trợ chó mèo (như SPCA, các nhóm cứu hộ)
- Cửa hàng thú cưng có giấy phép
- Người nhân giống uy tín, có thể đến xem trực tiếp
Tránh mua ở chợ đen, người bán qua loa, hoặc các trang mạng không rõ nguồn gốc.
Kết luận
Việc quyết định nên mua giống chó nào không chỉ là lựa chọn về ngoại hình hay giá cả, mà là cam kết lâu dài về trách nhiệm, tình yêu thương và sự chăm sóc. Dù là một chú Bắc Kinh lai Nhật hiền lành, một Cocker lai năng động, một Lạp Xưởng dũng cảm hay một chú chó ta trung thành, điều quan trọng nhất là bạn hiểu rõ nhu cầu của giống chó và sẵn sàng đáp ứng chúng.
Hãy nhớ rằng, một chú chó khỏe mạnh, hạnh phúc không đến từ giá tiền, mà đến từ sự quan tâm, kiến thức và trách nhiệm của chủ nuôi. Nếu bạn đang tìm kiếm thêm thông tin về các loài động vật, hành vi học và cách chăm sóc tốt nhất, hãy khám phá thêm tại Hanoi Zoo — nơi cung cấp kiến thức chuyên sâu về thế giới động vật và các nỗ lực bảo tồn tại Việt Nam.
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 27, 2025 by Thanh Thảo
